خبرگزاری مهر-گروه استانها-سعید یحیایی: در هر بحران فراگیر چه در قالب جنگ، تهدید، یا بحرانهای ملی معمولاً نگاهها متوجه توانمندیهای سختافزاری و قدرت دفاعی میشود. اما تجربهٔ تاریخی ملتها نشان داده است اصلِ تعیینکننده در دورهٔ پسابحران، نه میدان درگیری بلکه مدیریت معنا و میدان روایتسازی است؛ جایی که افکار عمومی دربارهٔ چرایی، چگونگی و پیامدهای بحران شکل میگیرد.
امروز نقش حاکمیت، نه فقط مدیریت بحران، بلکه مدیریت معنا است. یعنی با ارائهٔ یک روایت منسجم، صادقانه و آیندهساز بتواند:
۱- اعتماد عمومی را تقویت کند،
۲- تجربهٔ جمعی بحران را به سرمایهٔ مشترک تبدیل کند،
۳- مردم را در مسیر بازسازی و پیشرفت مشارکت دهد،
۴- و جایگاه کشور را در جامعهٔ جهانی تثبیت نماید.
مفهوم «مدیریت معنا» در مطالعات اجتماعی، یکی از حساسترین مراحل پس از هر بحران ملی محسوب میشود و تجربه نشان میدهد آنچه در پسابحران روایت میشود، اغلب تأثیرگذاری بیشتری نسبت به خود بحران دارد.
در این میدان، برنده کسی است که بتواند روایت دقیق، روشن و اقناعکنندهای از تجربهٔ مشترک مردم و حاکمیت ارائه دهد؛ روایتی که واقعیت را بیان کند، رنجها را به رسمیت بشناسد، دستاوردها را برجسته سازد، صداها را بشنود و برای آینده چشمانداز ترسیم نماید.
یکی از مؤلفههای کلیدی این دوره، تابآوری اجتماعی است. جامعهای که در خلال بحران توانسته انسجام، همدلی و همراهی خود را حفظ کند، نشان داده که دارای سرمایه اجتماعی قدرتمند و پویا است. این سرمایه، ستونِ اصلیِ ثبات و استمرار هر ساختار اجتماعی است و پس از بحران باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
جامعه ما در نقطهای ایستاده که تابآوری و همراهی مثالزدنی مردم به سرمایهای ارزشمند تبدیل شده است؛ سرمایهای که میتواند آینده کشور را تضمین نماید.
حال پرسش اصلی این است:
چه کسی میتواند این سرمایه را حفظ کند؟
پاسخ روشن است- این فرایند تنها با حضور یک سویه حاکمیت محقق نمیشود، بلکه نیازمند مشارکت فعال احزاب و همه آحاد مردم است.
جامعهای که در بحران کنار یکدیگر ایستاده، اکنون باید در بازسازی پس از بحران نیز همدل بماند زیرا تنها از دلِ این مشارکت پایدار است که آیندهای پایدار شکل میگیرد.
پسابحران، فرصتی بیتکرار است؛ فرصتی برای تقویت همبستگی، ترمیم فاصلهها، ارتقای انسجام ملی و ساختن روایتی که نه فقط گذشته، بلکه آینده را معنا کند. این همان نقطهای است که میتواند جایگاه اجتماعی و بینالمللی کشور را بازتعریف و تثبیت کند.
فعال اجتماعی
نظر شما