الازهر مواضع خود را به گونه ای بازنگری کند که عدالت قرآنی را محقق سازد

به گزارش خبرگزاری مهر، چند روز صفحه منتسب به دانشگاه الازهر در شبکه‌ اجتماعی با صدور بیانیه‌ای، ادامه آنچه را «حملات غیرموجه ایران» به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و برخی دولت‌های عربی و همسایگان اسلامی خوانده، محکوم کرده است.

در واکنش به این اظهارات، بنیاد قرآنی «نون» در یمن بیانیه‌ای صادر کرده است که به شرح زیر است:

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ: ای کسانی که ایمان آورده‌اید، پیوسته به عدالت قیام کنید و برای خدا شهادت دهید.»(۱۲۵/ نساء)

در زمانی که مفاهیم درهم‌آمیخته، موازنه‌ها واژگون شده‌ و حقیقت محکوم و مقاومت، جرم‌انگاری شده است، نیاز به کلامی قرآنی و راستین مطرح می‌شود که امور را به نظم صحیح خود بازگرداند و نادرستیِ تصویر تکه‌تکه‌شده از واقعیت را افشا کند.

بنیاد قرآنی «نون» در یمن، با مشاهده‌ بیانیه‌های صادر شده توسط برخی از نهادهای بزرگ مذهبی و در صدر آنها بیانیه الازهر، که از اصول قرآن کریم که خواستار حفظ حقیقت است، منحرف می‌شوند، خطر کلماتی را که از متن خارج شده و هنگام چشم‌پوشی از ریشه‌های درگیری نادیده گرفته می‌شوند، تشخیص می‌دهد. چنین بیانیه‌هایی، چه عمدی و چه غیرعمدی، کسانی را که مرتکب تجاوز می‌شوند با کسانی که از ملت و کرامت آن دفاع می‌کنند، برابر می‌کند.

مرحله‌ فعلی که ملت مسلمان در حال تجربه‌ آن است، مرحله‌ اظهارات زودگذر نیست، بلکه مرحله‌ تشخیص بین مواضعی است که از مظلومان حمایت و از سوی دیگر حضور حقیقت را در آگاهی عمومی تضعیف می‌کنند. بنابراین، ضروری است که حقیقت به طور کامل، بر اساس کتاب خدا، عاری از فشارها و تعصبات و همسو با ترازوی تزلزل‌ناپذیر عدالت بیان شود.

به همین دلیل، ما مترصد بوده‌ایم که علمای الازهر را از موضع مسئولیت دینی، نه خصومت، مورد خطاب قرار دهیم و به آنها یادآوری کنیم که باید با عدالت سخن بگویند، همانطور که خداوند می‌فرماید: «...وَ إِذَا قَالُوا فَاعْدِلُوا: ...هنگامی که سخن گویید، عدالت ورزید...»(۱۵۲/ انعام). ما از بیانیه الازهر در مورد وقایع منطقه و توصیفات آن که یک طرف خاص، یعنی جمهوری اسلامی ایران، را مسئول تجاوز می‌دانست، انتقاد می‌کنیم؛ بیانیه‌ای که بدون اینکه توضیح کافی در مورد زمینه کامل درگیری ارائه دهد و یا تمایز دقیقی بین تجاوز ممنوعه و دفاع مشروع قائل شود. بر اساس آموزه‌های قرآن کریم، ما تأکید می‌کنیم که جنگ در اسلام تجاوز مطلق نیست، بلکه محدود به دفع ظلم و انتقام در برابر تجاوز است. خداوند متعال می‌فرماید: «أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَی نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ: به کسانی که جنگ بر آنان تحمیل شده رخصت [جهاد] داده شده است چرا که مورد ظلم قرار گرفته‏‌اند و البته خدا بر پیروزی آنان سخت تواناست»(۳۹/ حج). هدف قرار دادن اماکن نظامی آمریکا در منطقه که در تجاوز علیه کشورهای مسلمان استفاده می‌شوند، اساساً با هدف قرار دادن غیرنظامیان متفاوت است. این باید به وضوح در گفتمان حقوقی اسلام بیان شود.

ما همچنین تأکید می‌کنیم که حرمت خون غیرنظامیان یک اصل غیرقابل انکار بوده و معیاری است که ما همه اقدامات را بدون گزینش یا تعمیم با آن می‌سنجیم. انصاف ایجاب می‌کند بین کسانی که حملات خود را به اهداف نظامی هدایت می‌کنند و کسانی که دایره آسیب را گسترش می‌دهند تا شامل غیرنظامیان بی‌گناه شود، تمایز قائل شویم.

جایگاه الازهر شریف در وجدان امت، ایجاب می‌کند که صدای وحدت‌بخش باشد، نه طرف اختلاف؛ ترازوی عدالت باشد، نه پژواک فشارهای سیاسی و گوینده‌ حقیقت به طور کامل باشد، نه به صورت پراکنده و گزینشی.

بنابراین، بنیاد قرآنی نون بیم آن دارد که اظهارات نامتوازن آن زمان که تمام حقیقت را بیان نمی‌کند منجر به سردرگمی در آگاهی ملت شده و اعتماد به گفتمان دینی را تضعیف کند، به‌ویژه از آنجایی که بیانیه اخیر شما جدا از زمینه‌ روشنی است که امت اسلام دهه‌هاست در آن زندگی می‌کند، جایی که در معرض پروژه‌های سلطه و تجاوز مداوم قرار دارد، در حالی که یک جبهه‌ مقاومت در مواجهه با این واقعیت ظهور کرده است که امروزه به عنوان «محور مقاومت» شناخته می‌شود.

ما تأکید می‌کنیم که این محور - از جمله جمهوری اسلامی ایران - خود را صرفاً به عنوان جبهه‌ای در برابر تجاوز و حمایت از مظلومان، به‌ویژه در مورد آرمان فلسطین، بر اساس آیه‌: «وَنُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِینَ: و ما اراده کردیم که بر مستضعفان زمین منت نهیم و آنان را پیشوایان [مردم] گردانیم و ایشان را وارث [زمین] کنیم»(۵/ قصص) معرفی می‌کند. علاوه بر این، اقدامات نظامی آن، هنگامی که علیه پایگاه‌ها و تأسیسات مورد استفاده در تجاوز صورت می‌گیرد، در چارچوب دفاع مشروع مورد تأیید قرآن قرار می‌گیرد، نه در مفهوم تجاوز ممنوع، همانطور که خداوند متعال می‌فرماید: «فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی عَلَیْکُمْ: پس هر که بر شما تعدی کند، به همان اندازه که بر شما تعدی کرده است، بر او تعدی کنید»(۱۹۴/ بقره).

نادیده گرفتن این امتداد طبیعی اصل حمایت از مظلومان و به تصویر کشیدن نیروهای مقاومت به عنوان منبع خطر، انحراف از درک قرآنی از واقعیت است. بنابراین، از شما می‌خواهیم که مواضع خود را به گونه‌ای بازنگری کنید که عدالت جامع قرآنی را محقق سازد و گفتمانی ارائه دهید که هر عملی را در بستر مناسب خود قرار دهد و کسانی را که مرتکب تجاوز شده‌اند، بدون کلی‌گویی یا تقلیل‌گرایی، پاسخگو قرار دهد.

ما سخنان خداوند متعال را به شما یادآوری می‌کنیم: {و دشمنی با قومی شما را از عدالت باز ندارد.} زیرا سخنان، امانت و اظهارات گواهی هستند و تاریخ مواضع علما را در هنگام بروز بلاها و مصائب فراموش نمی‌کند. از خداوند می‌خواهیم که شما را به آنچه که از حق پشتیبانی می‌کند، جامعه مسلمانان را متحد می‌سازد و وظیفه تبیین حقیقت را آنطور که خداوند متعال اراده کرده است، انجام می‌دهد، هدایت کند.

و خداوند کسی است که به راه راست هدایت می‌کند.