خبرنگارانی که تصویرشان پشت لنز جا ماند

خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: نقض حقوق بین‌الملل و جامعه بشری تنها کاری است که از دست کشورهایی چون اسرائیل و آمریکا برمی‌آید. قوانینی که فقط منافع کشور و دولت خودشان را دنبال می‌کند و زمان انجام برای کشورهای دیگر معنای خود را از دست می‌دهد.

یکی از مهم‌ترین حقوق‌های نقض شده در روزهای اخیر که جنایت جنگی نیز محسوب می‌شود، به شهادت رساندن دو خبرنگار لبنانی است. علی شعیب، فاطمه فتونی، خبرنگاران شبکه‌های المنار و المیادین، کسانی که وظیفه ذاتی خود یعنی رساندن صدای حق و حقیقت را به جامعه جهانی برعهده داشتند. اما حمله بزدلانه رژیم صهیونیستی به این دو شهید تنها یک پیام به همراه داشت و آن نیز خاموش کردن صدای حق و حقیقت بود.

اما این کار نه‌تنها باعث نمی‌شود که چنین فریادی به خاموشی برسد بلکه این عمل مرتکب شده، صدایش به گوش جهانیان خواهد رسید.

این اقدام از سوی رژیم صهیونیستی اولین بار نبوده است و قطعا آخرین بارهم نخواهد بود. در سال‌های اخیر نزدیک به ۲۰۰خبرنگار از سوی رسانه‌های مختلف جهانی و معتبر به شهادت رسیده و یا در بازداشتگاه‌های این رژیم تحت شکنجه قرار دارند.

دختری که قربانی صدای حقیقت شد

یکی از این شهدای رسانه شیرین ابوعاقله است. شیرین ابوعاقله در تاریخ سوم ژانویه ۱۹۷۱ در بیت‌المقدس متولد شد. تنها چهار سال پس از اشغال بیت‌المقدس شرقی توسط اسرائیل، در شرایطی بحرانی و پرتنش به دنیا آمد. در آن زمان، فلسطین در اشغال و مبارزات شدیدی برای آزادسازی خود به‌ویژه در بیت‌المقدس بود. در دوران کودکی، مسیر زندگی شیرین به ایالت نیوجرسی در ایالات متحده آمریکا کشیده شد، جایی که او توانست تابعیت این کشور را به دست آورد.

او در ابتدا به تحصیل در رشته معماری پرداخت، اما پس از مدت کوتاهی متوجه شد که این رشته با آرزوهای درونی‌اش هم‌خوانی ندارد. شیرین همیشه می‌خواست صدای مردم فلسطین باشد و داستان‌های آنها را به جهان منتقل کند. در نتیجه، مسیر زندگی خود را تغییر داد و وارد عرصه مطبوعات و رسانه‌ها شد. این تصمیم نتیجه علاقه شدید او به موضوعاتی چون حقوق بشر و آزادی فلسطین بود. سال ۱۹۹۷، در حالی که تنها ۲۶ سال داشت به گروه الجزیره عربی پیوست و دفتر این شبکه خبری را در اراضی اشغالی فلسطین تأسیس کرد.

صدای فلسطینی که او فریاد زد

شیرین به‌خوبی توانست در الجزیره جایگاه خود را پیدا کند و به مدت ۲۵ سال صدای فلسطین را در سراسر جهان به گوش همگان رساند. در این مدت، او همواره در مکان‌هایی حضور داشت که بسیاری از خبرنگاران از حضور در آنجا هراس داشتند. از جنگ‌ها، اشغال‌گری‌ها، تحولات سیاسی تا زندگی روزمره مردم فلسطین، همه و همه موضوعاتی بودند که شیرین با صدای رسا و شجاع خود در مقابل دوربین‌های خبری برای جهانیان به تصویر می‌کشید. به‌ویژه در گزارش‌های خود از مناطق خطرناک و جنگ‌زده، از هیچ‌چیز نمی‌هراسید و همواره برای انتقال حقیقت تلاش می‌کرد.

شیرین ابوعاقله نه‌تنها در فلسطین بلکه در سطح جهان نیز از احترام ویژه‌ای برخوردار بود. بارها با جلیقه و کلاه ایمنی خبرنگاری در مناطق جنگی و تحت حمله، گزارش‌های خود را از محل‌های خطرناک ارائه می‌داد. حتی در یکی از گزارش‌هایش، هنگامی که در حال پوشش خبری اخراج فلسطینیان از خانه‌هایشان بود مورد حمله با گاز اشک‌آور قرار گرفت و به شدت آسیب دید، اما با این حال هیچ‌گاه از وظیفه‌اش عقب‌نشینی نکرد و همچنان رویدادها را با دقت و شجاعت گزارش می‌کرد.

شیرین با عشق و تعهد ویژه‌ای که به مردم فلسطین داشت، هرجا که احساس می‌کرد که داستانی برای گفتن وجود دارد، حاضر می‌شد؛ خانه‌ها، اردوگاه‌ها، پناهگاه‌ها و مناطق مختلف. او به دنبال گزارش‌کردن از جنبه‌های انسانی و روزمره زندگی مردم فلسطین بود. برای او مهم نبود که این گزارش‌ها ممکن است از دیدگاه برخی، برای یک خبرنگار با تجربه و شناخته‌شده همچون او مناسب نباشد، زیرا شیرین می‌دانست که باید همواره صدای مردم مظلوم فلسطین را به گوش جهانیان برساند.

پروژه‌ای که نیمه کاره ماند

در نهم مه سال ۲۰۲۲، شیرین در حال آماده‌سازی پروژه‌ای درباره روز نکبت بود، روزی که از آغاز آن فلسطینی‌ها برای همیشه مجبور به ترک خانه‌هایشان شدند. صبح روز یازدهم مه خبر به شهادت رسیدن شیرین ابوعاقله به گوش مردم رسید و همه را در بهت و حیرت فرو برد.

پس از شهادت شیرین، واکنش‌ها در سراسر جهان بی‌سابقه بود. مردم فلسطین در سراسر جهان تظاهرات کردند و به‌ویژه در فضای مجازی، اخبار و عکس‌های شیرین به‌سرعت در حال گسترش بود. در همان روزی که شیرین ترور شد، هزاران نفر مقابل منزل او تجمع

کردند و سرودهای ملی و حماسی فلسطین را سر دادند. باوجود تلاش‌های نظامیان صهیونیستی برای متوقف کردن این تجمعات، صدای مردم فلسطین هرگز خاموش نشد.

محبوبیتی که در نزد فلسطینیان باقی ماند

محبوبیت شیرین آنچنان زیاد بود که یکی از طولانی‌ترین تشییع‌های زمان در تاریخ فلسطین را به خود اختصاص داده است. مراسم تشییع او زیر حملات صهیونیست‌ها از رام الله شروع شد و پس از سه روز در بیت‌المقدس ختم شد. صهیونیست‌ها به تابوت او هم رحم نمی‌کردند و در تلاش بودند تا با ابزاری مانند باتوم و اشک آور به مردم حمله‌ور شوند و مانع برگزاری چنین تشییعی شوند. اما مردم فلسطین با جان و دل دفاع می‌کردند و نمی‌گذاشتند تابوت بر روی زمین بیافتد.

من شیرین ابوعاقله هستم

او خودش را در ابتدای اخبار اینگونه معرفی می‌کرد، من شیرین ابوعاقله هستم. این عبارت برای فلسطینی ها جا افتاده و معروف بود. شیرین اخبار جنگ را برای مردم کشورش مخابره می‌کرد و هشدارها و اطلاعیه‌ها را به مردم می‌رساند. آنقدر حرف‌هایش در بین مردم اعتبار داشت که سربازان اسرائیلی با همان عبارت معروف شیرین اطلاعیه و هشدارهای خود را اطلاع رسانی می‌کردند.

او چهل و چهارمین خبرنگاری بود که در فلسطین شهید شد. وجه تمایز ابوعاقله این بود که با گلوله مستقیم ارتش اسرائیل کشته شد. این نشان از عمدی بودن قضیه دارد. ساعت شش صبح روز حادثه بود که از سوی خود شبکه به آنان خبر می‌رسد که اسرائیل به پناهندگان اردوگاه جنین حمله کرده و باید برای تهیه خبر به آن مکان بروند.

یک گروه چهارنفره حرکت می‌کنند و در ایست بازرسی قرار می‌گیرند تا شناسایی شوند. در خلال جنگ طبق کنوانسیون‌های بین المللی بعضی گروه‌ها از جمله خبرنگاران مصونیت دارند. جلیقه خبرنگاری با نشانه press به همین دلیل مورد استفاده است که دشمن ببیند در حال کار خبری هستند و به آن‌ها آسیب نرساند.

اما چنین اتفاقی آنان را متمایز نمی‌کند، در صورتی که حضور آنان در آنجا فقط برای پوشش خبری بوده است. شلیک‌هایی به سوی آنان صورت می‌گیرد و تهیه کننده شبکه خبری از ناحیه کتف مجروح می‌شود و تیم به عقب برمی‌گردد. اما به رغم عقب رفتن تیم خبری شلیک‌ها متوقف نمی‌شود و پس از آن شش شلیک دیگر صورت می‌گیرد که ابوعاقله در این شلیک‌ها مورد هدف قرار گرفته و شهید می‌شود.

به دلیل حجم شلیک‌ها زیر آتش گلوله نتوانستند آنها را سریعاً به بیمارستان منتقل کنند. واکنش های جهانی به این اتفاق و چهره رسانه‌ای شیرین و پاسپورت آمریکایی او باعث شد بعد از این اقدام نفتالی بنت جلوی دوربین بیاید و اعلام کند یک خانم خبرنگار توسط خود نیروهای فلسطینی بین آتشی که بین دو طرف رد و بدل شده کشته شده است.

اما رسمی ترین خبر که بعد از این واقعه منتشر شد، خبر صبح ۲۲ می ۲۰۲۲ بود. از آنجا که به صورت کاملا اتفاقی یک شهروند در هنگام این حادثه در آنجا حضور داشته و از فضای اتفاق افتاده فیلم‌برداری کرده است ماجرا را تغییر می‌دهد. این فیلم چند روز بعد در رسانه تیک تاک منتشر می‌شود و دست اسرائیل و جنایت او را نشان می‌دهد. اما هنوز که هنوز است هیچ مجامع بین‌المللی چنین کشتاری را به محکوم نکرده است و همین ماجرا می‌تواند باعث ایجاد کشتار و به شهادت رساندن اهالی رسانه بیشتری در منطقه شود.

منبع:
«من شیرین ابوعاقله هستم»/ شهریار شفیعی/ انتشارات امیرکبیر