یادداشت مهمان- سیده محبوبه کاظمی دولابی مدیر نگارخانه «ترانه باران»؛ ۳۰ روز از کشتار وحشیانه آمریکایی صهیونی در مدرسه ابتدایی «شجره طیبه» در میناب میگذرد، رخدادی که در پی آن جان بیش از ۱۵۰ کودکِ در حال آموزش به فجیعترین شکل گرفته شد. حادثهای که نهتنها قلب مردم ایران، بلکه وجدان فرهنگی انسان معاصر در جهان را جریحهدار کرده و پرونده آن را در مسیر بررسی در نهادهای بینالمللی و حقوق بشری قرار داده است.
کودک در تمامی فرهنگهای ریشهدار و تمدنهای کهن، نه صرفاً یک فرد، بلکه آیندهساز جهانی است. در سنت هنر ایرانی ـ اسلامی، کودک تجسم صفا، تداوم حیات و امید به تعالی انسانی به شمار میآید. از اینرو هرگونه خشونتی که جان کودک را نشانه رود، تنها یک فاجعه انسانی نیست، بلکه لطمهای عمیق به بنیانهای اخلاقی و فرهنگی بشر وارد میکند. حمله جنگی به مدرسه ابتدایی شجره طیبه میناب از همین منظر، زخمی بر پیکره تاریخ معاصر انسان و یادآور شکستن کرامت انسانی در جهان امروز است.
هر چند گذشت این روزها از شدت اندوه و مسئولیت ما نمیکاهد اما طرح و پیگیری این واقعه در نهادهای بینالمللی، نشانهای از ضرورت نگاه فراملی و جهانشمول به مسئله حفاظت از جان غیرنظامیان، بهویژه کودکان و محکوم کردن هر گونه خشونت و تهدید بر علیه آنها است، ضرورتی که جامعه فرهنگی و هنری نیز نسبت به آن مسئولیت دارد. مسئولیتی در راستای تحقق اهدافی که فرهنگ جهانی به مرحلهای برسد که هیچ کودکی، در هیچ سرزمینی، قربانی خشونت نشود، آرمانی که میتواند نقطه پیوند میان هنر، ایمان و انسانیت بشری باشد.
در تاریخ و تمدن ایرانی و اسلامی، هنر همواره زبانی اخلاقی بوده است، زبانی که فراتر از زیبایی، حامل معنا، وجدان و تعهد انسانی است و حافظه اخلاقی جامعه را زنده نگه میدارد. هنرهای ایرانی - اسلامی با تکیه بر درونمایههایی چون رحمت، مهر و عدالت، میتوانند در شکلگیری و تقویت این حافظه جمعی نقشی مؤثر ایفا کنند. در جهانی که سرعت گردش اخبار، عمق اندوه را بهسرعت در حاشیه میراند، وظیفه هنر متمدن آن است که حقیقت رنج و واقعیت ظلم را ماندگار سازد، معانی و تصاویری که مخاطب را به تأمل و احساس مسئولیت فرا میخواند.
هنر در معنای اصیل خود، زبان اعتراض خاموش است، زبانی که بیهیاهو حقیقت را ثبت میکند و اجازه نمیدهد ظلم و رنج انسانها در گرد و غبار زمان و فراموشی گم شود. از این منظر، یادآوری و بازگویی چنین فجایعی تنها یادآوری اندوه گذشته نیست، بلکه مسئولیت و تلاشی برای پاسداری از کرامت انسانی و جلوگیری از تکرار خشونت در آینده است.
نگارخانه تخصصی هنرهای ایرانی - اسلامی «ترانهباران» نیز با تکیه بر رسالت فرهنگی خویش، یاد کودکان شهید میناب را گرامی میدارد و بر ضرورت پاسداری مستمر از حرمت زندگی و امنیت کودکان به خصوص در دوران جنگ فارغ از هر مرز و ملیتی تاکید میکند. امید آنکه فرهنگ و هنر، در کنار سازوکارهای حقوقی و انسانی، بتوانند سهمی ماندگار در جلوگیری از تکرار چنین فجایعی و در پاسداشت شأن زندگی انسانی ایفا کنند.
حمله موشکی به مدرسه ابتدایی «شجره طیبه» میناب، زخمی بر تن تاریخ معاصر بشریت و ننگی ابدی بر پیشانی عاملان این فاجعه انسانی است.»
نظر شما