به گزارش خبرنگار مهر، کشورهای مختلف جهان در دو دهه اخیر تلاش کرده اند وابستگی خود به بنزین را کاهش دهند. افزایش آلودگی هوا نگرانی های زیست محیطی رشد تقاضای انرژی و نوسان قیمت نفت باعث شده بسیاری از دولت ها به دنبال راهکارهایی برای مدیریت مصرف سوخت باشند. یکی از مهم ترین این راهکارها استفاده از سوخت های جایگزین است. تجربه کشورهایی در نقاط مختلف جهان نشان می دهد که ترکیبی از سیاست گذاری اقتصادی توسعه فناوری و ایجاد زیرساخت می تواند مصرف بنزین را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
در بسیاری از کشورها کاهش مصرف بنزین نه تنها یک هدف محیط زیستی بلکه یک ضرورت اقتصادی و امنیت انرژی به شمار می رود. کشورهایی که واردکننده نفت هستند تلاش می کنند وابستگی خود به واردات سوخت را کمتر کنند و کشورهایی که تولیدکننده انرژی هستند نیز به دنبال کاهش آلودگی و افزایش بهره وری انرژی هستند. در این مسیر سوخت هایی مانند اتانول گاز طبیعی فشرده گاز مایع زیست گاز و بیودیزل نقش مهمی در تغییر الگوی مصرف ایفا کرده اند.
ایالات متحده یکی از کشورهایی است که استفاده گسترده از سوخت های زیستی را در دستور کار قرار داده است. در این کشور بخش قابل توجهی از بنزین مصرفی با اتانول ترکیب می شود. سوختی که با عنوان ای تن شناخته می شود ترکیبی از بنزین و اتانول است و در اغلب جایگاه های سوخت عرضه می شود. میلیون ها خودرو در آمریکا بدون تغییر خاصی می توانند از این سوخت استفاده کنند. علاوه بر آن خودروهای سوخت انعطاف پذیر نیز در این کشور رایج هستند که قادرند با ترکیب هایی با درصد بالاتر اتانول کار کنند. تولید اتانول از ذرت در آمریکا علاوه بر کاهش مصرف بنزین باعث رونق اقتصادی در مناطق کشاورزی نیز شده است. با وجود برخی بحث ها درباره اثرات زیست محیطی کشت گسترده ذرت بسیاری از کارشناسان معتقدند استفاده از اتانول در آمریکا نقش مهمی در کاهش وابستگی به بنزین داشته است.
برزیل یکی از موفق ترین نمونه های جهانی در استفاده از سوخت زیستی محسوب می شود. این کشور از دهه هفتاد میلادی برنامه ای ملی برای توسعه اتانول آغاز کرد. اتانول در برزیل از نیشکر تولید می شود و به دلیل شرایط اقلیمی مناسب این کشور تولید آن بسیار مقرون به صرفه است. در برزیل بخش بزرگی از خودروهای سواری به گونه ای طراحی شده اند که می توانند هم با بنزین و هم با اتانول کار کنند. این خودروها که به خودروهای سوخت انعطاف پذیر معروف هستند در بازار خودرو این کشور بسیار رایج شده اند. بسیاری از جایگاه های سوخت در برزیل اتانول خالص نیز عرضه می کنند و رانندگان می توانند بسته به قیمت و شرایط بازار میان بنزین و اتانول انتخاب کنند. این سیاست باعث شده سهم بنزین در سبد سوخت حمل و نقل برزیل به طور قابل توجهی کاهش یابد.
سوئد نیز یکی از کشورهایی است که با رویکردی چندگانه به سراغ سوخت های جایگزین رفته است. در این کشور دولت تلاش کرده از منابع مختلف انرژی برای کاهش مصرف بنزین استفاده کند. یکی از این منابع بیودیزل است که از محصولات کشاورزی مانند کلزا تولید می شود و در ناوگان حمل و نقل سنگین کاربرد دارد. در کنار آن زیست گاز که از پسماندهای شهری و کشاورزی تولید می شود در برخی اتوبوس ها و خودروهای شهری مورد استفاده قرار می گیرد. سوئد همچنین از اتانول نیز در بخش حمل و نقل استفاده کرده است. این تنوع در منابع سوخت باعث شده سیستم انرژی این کشور انعطاف بیشتری داشته باشد و وابستگی آن به بنزین کمتر شود. نکته مهم در تجربه سوئد توسعه همزمان زیرساخت و فرهنگ سازی بوده است به طوری که شهروندان دسترسی آسانی به سوخت های جایگزین دارند و استفاده از آنها به بخشی از الگوی مصرف تبدیل شده است.
چین نیز در سال های اخیر تلاش گسترده ای برای کاهش مصرف بنزین انجام داده است. یکی از ابزارهای اصلی این کشور استفاده از گاز طبیعی فشرده در ناوگان حمل و نقل عمومی بوده است. در بسیاری از شهرهای چین تاکسی ها اتوبوس ها و خودروهای خدمات شهری با گاز طبیعی کار می کنند. دولت چین با سرمایه گذاری گسترده در ایجاد جایگاه های سوخت گاز طبیعی و ارائه مشوق های اقتصادی توانسته استفاده از این سوخت را گسترش دهد. در کنار آن چین سرمایه گذاری بزرگی در توسعه خودروهای برقی انجام داده است. رشد سریع خودروهای برقی در این کشور به تدریج فشار بر مصرف بنزین را کاهش داده و به کاهش آلودگی هوا در برخی شهرهای بزرگ کمک کرده است.
ژاپن نیز یکی دیگر از کشورهایی است که تجربه متفاوتی در مدیریت مصرف بنزین دارد. در این کشور گاز مایع یا ال پی جی سال هاست به عنوان سوخت اصلی تاکسی ها استفاده می شود. استفاده از این سوخت به دلیل هزینه کمتر و آلودگی پایین تر مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر آن ژاپن یکی از پیشگامان توسعه خودروهای هیبرید در جهان است. خودروهای هیبرید ترکیبی از موتور بنزینی و موتور الکتریکی هستند و مصرف سوخت بسیار کمتری نسبت به خودروهای معمولی دارند. گسترش این خودروها در بازار ژاپن باعث شده مصرف بنزین در بخش قابل توجهی از ناوگان خودرو کاهش پیدا کند بدون آن که نیاز به زیرساخت کاملا جدیدی برای سوخت رسانی ایجاد شود.
در هند نیز استفاده از گاز طبیعی فشرده به عنوان یکی از راهکارهای کاهش مصرف بنزین مورد توجه قرار گرفته است. در شهرهایی مانند دهلی بخش بزرگی از اتوبوس ها تاکسی ها و خودروهای سه چرخه با گاز طبیعی کار می کنند. این سیاست علاوه بر کاهش مصرف بنزین به بهبود کیفیت هوا در شهرهای بزرگ نیز کمک کرده است. دولت هند با توسعه شبکه توزیع گاز طبیعی و ارائه تسهیلات برای تبدیل خودروها به سیستم دوگانه سوز تلاش کرده استفاده از این سوخت را گسترش دهد.
مرور تجربه کشورهای مختلف نشان می دهد که موفقیت در مدیریت مصرف بنزین به یک عامل واحد وابسته نیست. در اغلب موارد مجموعه ای از سیاست های اقتصادی سرمایه گذاری در زیرساخت و حمایت از فناوری های جدید در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. بسیاری از کشورها ابتدا از ناوگان حمل و نقل عمومی شروع کرده اند زیرا تغییر سوخت در این بخش سریع تر و تاثیرگذارتر است. همچنین در بسیاری از موارد سوخت های جایگزین به عنوان مرحله ای انتقالی در مسیر حرکت به سمت انرژی های پاک تر در نظر گرفته شده اند.
تجربه جهانی نشان می دهد که اگر زیرساخت مناسب ایجاد شود و سیاست های تشویقی به درستی طراحی شوند استفاده از سوخت های جایگزین می تواند به سرعت گسترش پیدا کند. کشورها با توجه به منابع طبیعی شرایط اقتصادی و ظرفیت صنعتی خود مسیرهای متفاوتی را انتخاب کرده اند اما هدف مشترک همه آنها کاهش وابستگی به بنزین و حرکت به سمت نظام حمل و نقل پایدارتر بوده است.
نظر شما