اقتصاد مقاومتی منحصر به حوزه اقتصاد نیست

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- فاطمه گلوی: با توجه به شعار سال جدید، مفهوم اقتصاد مقاومتی مورد توجه مجدد کارشناسان و فعالان اقتصادی قرار گرفته است.

با تأکید بر ضرورت تقویت توان داخلی، این رویکرد بر ایجاد ساختاری پایدار و تاب‌آور در برابر نوسانات اقتصادی، فشارهای خارجی و تغییرات پیش‌بینی‌نشده در بازارهای جهانی متمرکز است.

اجرای سیاست‌های درست، با نظارت دقیق و انسجام نهادی، می‌تواند زمینه‌ساز کاهش وابستگی، افزایش اشتغال و ارتقای رقابت‌پذیری اقتصاد کشور شود؛ اکنون نگاه‌ها به اقدامات اجرایی پیش‌رو دوخته شده تا مشخص شود این رویکرد چگونه در ماه‌ها و سال جاری به نتیجه خواهد رسید.

حرکت کلی جامعه برای دستیابی به هدفی خاص

سجاد ملکوتی، عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار مهر بیان کرد: رهبر شهید انقلاب هر ساله به انتخاب شعاری برای آن سال میپرداختند که اقدامی در راستای جهت دهی و هدایت سیاست‌های کلی کشور در آن سال محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: این نامگذاری‌ها به طور رسمی از فروردین سال ۱۳۷۸ آغاز شد و تا امروز به فراخور شرایط زمانی و با توجه به اقتضائات سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی انجام گرفته است.

ملکوتی افزود: با شهادت قائد مسلمین توسط آمریکای جنایتکار و رژیم منحوس صهیونیستی در اسفند ماه ۱۴۰۴، بنا بر تصمیم مجلس خبرگان رهبری ، حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه ای (مدظله العالی) به عنوان رهبر و سکاندار این نظام و انقلاب معرفی شدند، و در ابتدای سال ۱۴۰۵ شعار «اقتصاد مقاومتی، در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» برگزیدند.

وی گفت: ایشان با توجه به شرایط ایران و جهان و همچنین اطلاع از نقاط قوت و ضعف کشور در زمینه‌های مختلف با انتخاب این شعار محوری، توجه مردم و مسئولان را به مهمترین اولویت کشور در این سال جلب کردند، تا با عزم عمومی مسیر حرکت کلی جامعه برای دستیابی به هدفی خاص آن هم در شرایط حساس کنونی ترسیم شود.

اقتصاد مقاومتی راه حل چالش های کنونی اقتصادی کشور

عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان اظهار داشت: اقتصاد مقاومتی نسخه ای برای حل و رفع چالش های کنونی اقتصاد کشور است و هم در بلند مدت منجر به کاهش و از بین رفتن آسیب پذیری های اقتصاد ملی می شود.

وی خاطرنشان کرد: تاثیر اقتصاد مقاومتی منحصر به حوزه اقتصاد نیست بلکه تاثیرات، پیامدها و دستاوردهای سیاسی و حتی اجتماعی در پی خواهد داشت.

ملکوتی افزود: با اقتصاد مقاومتی تولید رونق می گیرد و مشکلات مربوط به حوزه اشتغال مرتفع می شود و به تبع آن بسیاری از آسیب های اجتماعی کاهش می یابد.

وی در پایان بیان کرد: در سایه رونق تولید و تحقق اقتصاد مقاومتی تعامل با همسایگان کشور قوت گرفته و ارتباط و اتصال اقتصاد ایران با همسایگان بیشتر می شود و این مساله باعث دشواری تحریم پذیری جمهوری اسلامی ایران نیز خواهد شد.

اقتصاد مقاومتی یک شعار نیست

اسما سارانی استاد دانشگاه سیستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار مهر اظهار داشت: مفهوم اقتصاد مقاومتی تنها یک عنوان نظری یا یک شعار اقتصادی نیست؛ بلکه چارچوبی عملی برای بازآفرینی توان تولیدی، مدیریتی و نهادی یک کشور در مواجهه با چالش‌های پیچیده جهانی است.

وی بیان کرد: اقتصاد امروز اقتصادی پرشتاب، پرتلاطم و وابسته به شبکه‌های گسترده‌ جهانی است و در چنین فضایی، هر کشوری که بخواهد رشد پایدار و قابل اتکا داشته باشد، ناگزیر است ساختارهای اقتصادی خود را بر پایه تاب‌آوری، تنوع‌سازی و کارآمدی بازآرایی کند.

سارانی گفت: از نگاه دانشگاهی، اقتصاد مقاومتی را می‌توان مجموعه‌ای از سیاست‌های مبتنی بر سه ستون دانست؛ افزایش بهره‌وری درونی، کاهش آسیب‌پذیری، و تقویت پیوستگی اقتصاد با ظرفیت‌های بومی و دانش‌بنیان.

وی ادامه داد: نخستین ستون، یعنی بهره‌وری، نیازمند بازنگری در فرآیندهای تولید، سرمایه انسانی، و فناوری است؛ تجربه جهانی نشان می‌دهد که هیچ اقتصادی بدون تکیه بر نوآوری، تحقیق‌وتوسعه و به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته، توان رقابت بلندمدت ندارد؛ بنابراین دانشگاه‌ها، شرکت‌های نوپا و مراکز پژوهشی باید در مرکز تحول اقتصادی قرار گیرند.

تقویت ظرفیت‌های بومی؛ مسیر مقاوم‌سازی اقتصاد

استاد دانشگاه سیستان و بلوچستان افزود: ستون دوم، کاهش آسیب‌پذیری، بر پایه تنوع‌سازی منابع درآمدی و بهینه‌سازی زنجیره‌های تأمین شکل می‌گیرد؛ وابستگی مفرط به یک یا چند منبع درآمدی، هر اقتصادی را در برابر شوک‌های بیرونی آسیب‌پذیر می‌کند؛ ایجاد شبکه‌ تولید داخلی توانمند، توسعه صنایع تبدیلی، و تقویت بخش خصوصی چابک، از ابزارهای کلیدی این حوزه است.

وی بیان کرد: ستون سوم، تقویت پیوستگی اقتصاد با ظرفیت‌های بومی، بر اهمیت استفاده از سرمایه‌های انسانی، اجتماعی و جغرافیایی کشور تأکید دارد؛ توسعه متوازن منطقه‌ای، توجه به کارآفرینی محلی و حمایت از صنایع کوچک و متوسط، همگام با رویکردهای دانش‌بنیان، می‌تواند بخش مهمی از مسیر مقاوم‌سازی اقتصاد را هموار کند.

سارانی در پایان گفت: اقتصاد مقاومتی در عمل یعنی اقتصادی که حتی در شرایط فشار، همچنان قادر به تأمین نیازهای اصلی جامعه، حفظ اشتغال، و استمرار مسیر رشد باشد؛ در نهایت، اقتصاد مقاومتی مسیر کوتاه‌مدت و زودبازده نیست؛ رویکردی بلندمدت، مبتنی بر تدبیر، پژوهش و تقویت زیرساخت‌هاست؛ آینده اقتصادی پایدار زمانی شکل می‌گیرد که تصمیم‌سازی‌ها بر پایه دانش، تحلیل و نگاه علمی صورت گیرد.