خبرگزاری مهر- گروه استانها: شب از نیمه گذشته است. تقاطع خیابان بعثت و خیابان انقلاب خرمآباد هنوز روشن است، نه از نور چراغها، که از حضور مردمی که انگار تصمیم گرفتهاند اینبار تاریخ را خودشان بنویسند.
پیرمردی با عصا، نوجوانی با پرچم، مادری که کودک در آغوش دارد و جوانی که شعار میدهد؛ همه در یک قاب جمع شدهاند.
صدای مداحی حماسی با فریاد شعار در هم میآمیزد. اینجا خیابان، فقط خیابان نیست؛ سنگری است که مردم در آن ایستادهاند.
این تصویر تنها مختص یک شب یا یک شهر نیست؛ طی چهل شب گذشته، در پلدختر، بروجرد، نورآباد، کوهدشت، الیگودرز، دورود و دیگر شهرها، همین روایت تکرار شده است. تکراری که نه از سر عادت، بلکه از جنس اراده و مقاومت است.
از تجاوز دشمن تا شکلگیری یک موج مردمی
حمله دشمن آمریکایی-صهیونیستی به ایران اسلامی اعم از مدارس، بیمارستانها، سالنهای ورزشی، زیرساختها و مناطق مسکونی، نقطه آغاز موجی بود که شاید کمتر کسی ابعاد آن را پیشبینی میکرد.
تصاویری از دانشآموزان شهید، خانههای ویرانشده و تشییع شهدا، نهتنها اندوه آفرید، بلکه به سرعت به خشم و سپس به حضور تبدیل شد.
در نخستین شبها، مردم با پرچم ایران به خیابان آمدند؛ اما خیلی زود این حضور شکل منسجمتری به خود گرفت. تجمعات شبانه به یک «قرار ثابت» تبدیل شد؛ قراری که در آن سوگواری، مطالبهگری، حمایت و بیعت در هم تنیده بودند.
یک شهروند خرمآبادی در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: اولش برای سوگواری و مقابله با توطئه دشمن آمدیم، اما وقتی دیدیم همه هستند، فهمیدیم باید بمانیم. حالا دیگر این حضور، بخشی از زندگیمان شده است.
خیابان؛ از محل عبور تا سنگر مقاومت
در تحلیل این پدیده، مهمترین نکته تغییر کارکرد خیابان است. خیابان دیگر فقط محل عبور و مرور نیست؛ به یک «میدان انسجام اجتماعی» تبدیل شده است.
در خرمآباد، مردم شبها را در خیابان میگذرانند؛ در بروجرد، حتی بارش باران هم مانع حضور نشده؛ در پلدختر، تجمعها با شعارهای پرشور ادامه دارد و در نورآباد، فریادهای هماهنگ، نشان از انسجامی عمیق دارد.
یکی از کسبه خیابان انقلاب میگوید: «ما جلوی مغازه خود ایستادهایم، اما خانه نمیرویم. میآییم همینجا کنار مردم. احساس میکنیم باید باشیم.»
این اهمیت «بودن»، همان نقطهای است که حضور مردمی را از یک واکنش کوتاهمدت به یک کنش پایدار تبدیل کرده است.
تنوع اجتماعی؛ از کودک تا کهنسال
یکی از ویژگیهای مهم این تجمعات، گستردگی طیف شرکتکنندگان است. حضور کودکان، نوجوانان، زنان، روستائیان، رانندگان، زوجهای جوان و ...، نشان میدهد که این حرکت، محدود به یک قشر خاص نیست.
در یکی از شبها، زوجی که تازه مراسم عروسیشان به پایان رسیده بود، مستقیم به جمع مردم پیوستند. در شب دیگر، کودکان با پرچمهای کوچک در کنار بزرگترها شعار میدادند.
یک مادر در تجمع بانوان میگوید: ما آمدهایم که نشان دهیم پشت این کشور ایستادهایم. فرزندانمان باید این روزها را ببینند.
این حضور چندنسلی، یکی از مهمترین عوامل پایداری این حرکت است.
سوگواری و مقاومت؛ دو روی یک سکه
تجمعات شبانه، تنها صحنه شعار نیست؛ بلکه آمیختهای از سوگواری و مقاومت است. نوحهخوانی لری، سینهزنی و وداع با شهدای جنگ رمضان، فضای معنوی خاصی به این اجتماعات داده است.
در بسیاری از شبها، پیکر شهدا به میان جمعیت آورده شد؛ لحظاتی که اشک و شعار در هم میآمیخت. مردم همزمان که عزادار بودند، پیام روشنی نیز داشتند: ادامه راه.
یک شرکتکننده در پلدختر میگوید: ما برای شهدا گریه میکنیم، اما ایستادهایم. این اشکها، ما را مصممتر میکند.
شعارها؛ زبان مشترک خیابان
شعارها، بخش مهمی از این حرکت هستند. از «نه سازش، نه تسلیم» تا «ما خدا را داریم»، هر شهر با زبان و ادبیات خود، پیام واحدی را منتقل میکند.
در کوهدشت، شعارها رنگ و بوی محلی دارند؛ در نورآباد، هماهنگی جمعی برجسته است و در خرمآباد، ترکیبی از شعارهای مذهبی و ملی شنیده میشود.
این تنوع در عین وحدت، نشان میدهد که حرکت مردمی، ریشه در فرهنگ بومی دارد، اما جهتگیری آن ملی است.
نقش روستاها و اقشار تولیدی
یکی از نکات قابل توجه، حضور پررنگ روستاییان و کشاورزان است. در برخی مناطق استان، حتی رژههای تراکتوری برگزار شد که نمادی از پیوند تولید و مقاومت است.
یک کشاورز پلدختری میگوید: ما در زمین کار میکنیم، اما وقتی پای کشور وسط باشد، در خیابان هم هستیم.
این حضور، نشاندهنده آن است که دفاع از کشور، تنها محدود به میدان نظامی نیست، بلکه در لایههای مختلف جامعه جریان دارد.
تحلیل مسئولان؛ بازگشت سرمایه اجتماعی
در تحلیل این پدیده، مسئولان نیز بر یک نکته مشترک تأکید دارند: بازگشت و تقویت سرمایه اجتماعی.
معاون سیاسی امنیتی اجتماعی استاندار لرستان در گفتوگو با مهر تأکید میکند: اتفاقی که در این روزها افتاده، نشان داد پیوند مردم با نظام بسیار عمیقتر از تصور دشمن است. این حضور، سرمایهای است که باید حفظ شود.
سعید پورعلی میگوید: دشمن در محاسباتش اشتباه کرد؛ تصور میکرد نظام اسلامی ثبات و پشتوانه مردمی ندارد و اگر به سران انقلاب ضربه بزند، کار کشور ظرف دو روز تمام میشود. اما او ملت ایران را نشناخت و دچار یک خطای راهبردی بزرگ شد.
وی معتقد است که رفتار مردم در فتنههایی مثل کودتای دی و رویدادهای ۳۸ روزه اخیر در جنگ تحمیلی رمضان نشان داد که تابآوری و مقاومت ملی، از جهاد رزمندگان در جبههها کماهمیتتر نیست. همانطور که سردار سید مجید موسوی در توییتی خطاب به مردم گفت: «شما خیابان را حفظ کنید، ما میدان را حفظ میکنیم.»
معاون سیاسی امنیتی اجتماعی استاندار لرستان یادآور میشود که حضور مردم در خیابان توطئه دشمن برای آشوب و ناامنی داخلی را نقش بر آب کرد و هر اقدامی برای افزایش تابآوری، در واقع کمک به فرایند مقاومت و پایداری ملی است.
فرمانده سپاه استان لرستان هم با اشاره به این موضوع میگوید: مردم در این مدت میدانداری کردند. این حضور، نشاندهنده انسجامی است که شاید سالها درباره آن صحبت میشد، اما امروز بهصورت عینی دیده میشود.
سردار نعمتالله باقری تاکید میکند: مردم این استان در جنگ تحمیلی اخیر، میدانداری کمنظیری از خود نشان دادند و لرستان در حوزه اقدامات مردمی، جزو استانهای برتر کشور است.
وی معتقد است که دشمن آنچه را به تصور خودش از ما گرفته بود، در این جنگ به ما پس داد و امروز وحدت و انسجام مردم را در خیابانها به وضوح شاهد هستیم.
جنگ روایتها؛ خیابان در برابر رسانه
در کنار جنگ نظامی، آنچه بارها مورد تأکید قرار گرفته، «جنگ روایتها» است. در این میدان، خیابان به رسانهای زنده تبدیل شده است.
کارشناسان اجتماعی در اینباره میگویند: وقتی مردم خودشان در صحنه حضور دارند، روایتهای جعلی کمتر اثرگذار میشود. تصویر واقعی جامعه، همین خیابانهاست.
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان نیز معتقد است: این حضور شبانه، نماد بینظیر انسجام اجتماعی است. در شرایطی که جنگ روانی جریان دارد، چنین صحنههایی نقش مهمی در تقویت تابآوری جامعه دارد.
ناهید پرویزپور در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: در هیچ کشوری چنین صحنههایی با این میزان حضور خودجوش، بدون ترس و دلهره در خیابانها دیده نمیشود.
وی تأکید میکند: اعتماد و روحیه بالا و تابآوری مردم برای حفظ خیابان در این شرایط، نیروهای نظامی و فرماندهان ما را در میدان نبرد انگیزه میبخشد.
محلهمحوری و شبکههای اجتماعی واقعی
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان به اهمیت رویکرد محلهمحوری که از ابتدای انقلاب در کشور ریشه دارد و مورد تأکید رئیسجمهور نیز هست اشاره میکند و میگوید: امروز در شرایط جنگی، اثرگذاری این رویکرد را بهوضوح میبینیم.
یکی از دستاوردهای این تجمعات، تقویت ساختارهای محلی است. شوراهای محلی، گروههای مردمی و مساجد، نقش فعالی در سازماندهی حضور مردم داشتهاند.
در بسیاری از محلات، آموزشهای امدادی، کمکهای مردمی و برنامههای فرهنگی در کنار تجمعات برگزار شده است.
یک فعال محلی میگوید: این روزها محلهها دوباره زنده شدهاند. مردم همدیگر را پیدا کردهاند.
همافزایی مردم و نیروهای مسلح
یکی از محورهای اصلی تجمعات، حمایت از نیروهای مسلح است. این حمایت، نهتنها در شعارها، بلکه در رفتارها نیز دیده میشود.
این همافزایی، همان چیزی است که بسیاری آن را رمز موفقیت در شرایط بحران میدانند.
تحلیلگران معتقدند که یکی از مهمترین نتایج این حضور، برهم خوردن محاسبات دشمن بوده است.
کارشناسان سیاسی اجتماعی در اینباره میگویند: «دشمن تصور میکرد با فشار و حمله، میتواند جامعه را دچار تفرقه کند. اما آنچه اتفاق افتاد، دقیقاً برعکس بود.»
به گفته آنها، حضور مردم نهتنها در داخل کشور، بلکه در سطح منطقه نیز بازتاب داشته و موجی از حمایتهای مردمی را فراتر از مرزها ایجاد کرده است.
پایداری در سختیها؛ از باران تا تهدیدات دشمن
یکی از ویژگیهای برجسته این تجمعات، استمرار آن در شرایط سخت است. بارش شدید باران، سرمای هوا و حتی تهدیدات دشمن صهیونی آمریکایی، نتوانسته مانع حضور مردم شود.
در برخی از شبها، مردم زیر باران شدید،-در حالی که در خیابان آبگرفتگی شدید بود- سرود ملی را خواندند و به پرچم ادای احترام کردند. این تصاویر، به نمادهایی از پایداری تبدیل شدهاند.
یک جوان شرکتکننده میگوید: هر شب میآییم. این حضور، انتخاب ماست.
خیابانهایی که تاریخساز شدند
چهل شب گذشته، فقط یک بازه زمانی نیست؛ روایتی است از مردمی که تصمیم گرفتند در لحظهای حساس، نقش خود را ایفا کنند. خیابانهایی که روزی محل عبور بودند، حالا به حافظه جمعی یک ملت تبدیل شدهاند.
این حضور، صرفاً یک واکنش احساسی نیست؛ بلکه نشانهای از یک واقعیت عمیقتر است: پیوند میان مردم، هویت ملی و اراده برای ایستادگی.
شاید سالها بعد، وقتی از این روزها یاد شود، بیش از هر چیز، تصویر همین شبها در ذهنها زنده بماند؛ شبهایی که در آن، مردم ایستادند، سوگواری کردند، فریاد زدند و نشان دادند که هنوز میتوان بر یک حقیقت مشترک تکیه کرد: ما در خیابان ماندهایم؛ چون باور داریم باید بمانیم و مقاومت کنیم.
نظر شما