مصرف نمک در روستاهای چهارمحال و بختیاری سه برابر استاندارد است

به گزارش خبرنگار مهر، دکتر علی احمدی صبح سه شنبه در نشست خبری «تبادل و ترجمان دانش» دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد اظهار کرد: مطالعه همگروهی آینده‌نگر شهرکرد با حجم نمونه ۱۰۷۵ نفر شامل ۳۴۱ نفر از روستاهای شهرستان و حدود ۷۰۰ نفر از شهر شهرکرد، یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های پژوهشی استان در حوزه بیماری‌های غیرواگیر است.

وی با اشاره به ارزیابی مجدد این مطالعه در سال ۱۴۰۰ افزود: اگرچه طی پنج سال گذشته تغییر معنی‌داری در شیوع و بروز فشار خون مشاهده نشد، اما متأسفانه درصد افراد دارای فشار خون کنترل‌نشده حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد گفت: سازمان جهانی بهداشت مصرف کمتر از پنج گرم نمک در روز را توصیه می‌کند، اما نتایج مطالعه ما نشان می‌دهد میزان مصرف نمک آشکار و پنهان در جوامع روستایی استان حدود سه برابر استاندارد است.

به گفته وی، میانگین دریافت سدیم در این مطالعه ۱۴.۸ گرم در روز بوده و تنها ۴.۴ گرم از آن نمک آشکار مصرفی است. مصرف بیش از حد نمک، خطر فشار خون بالا، سکته مغزی، بیماری‌های قلبی‌عروقی، سرطان معده، پوکی استخوان و بیماری‌های کلیوی را افزایش می‌دهد.

ارتفاع بالای چهارمحال و بختیاری؛ عامل تشدیدکننده فشار خون

احمدی با اشاره به ویژگی‌های جغرافیایی استان گفت: چهارمحال و بختیاری از استان‌های مرتفع کشور است و در مناطق زاگرس‌نشین افزایش غلظت خون می‌تواند زمینه‌ساز فشار خون و سکته‌های مغزی باشد؛ بنابراین کنترل مصرف نمک در این مناطق اهمیت دوچندان دارد.

وی از اجرای یک کارآزمایی اجتماعی (Community Trial) در ۲۰ روستای استان خبر داد و گفت: در این طرح، چند روستا به‌عنوان گروه مداخله و چند روستا به‌عنوان شاهد انتخاب شدند. نتایج نشان داد در روستاهای فاقد مداخله، فشار خون سیستولیک ۴.۳ درصد و دیاستولیک ۱.۴ درصد افزایش یافته است؛ اما در روستاهای مداخله‌پذیر، فشار خون سیستولیک ۶.۷ درصد و دیاستولیک ۹.۵ درصد کاهش داشته است.

احمدی تأکید کرد: این یافته‌ها نشان می‌دهد تنها با کاهش مصرف نمک می‌توان حدود ۱۰ درصد فشار خون را کاهش داد.

احمدی با اشاره به بررسی ۱۱۳ قلم خوراکی در ۹ گروه غذایی گفت: در بسیاری از روستاهای استان، مصرف نمک در غذاهایی مانند دوغ، نان تیری و کباب بسیار بالاست. نبود نانوایی استاندارد و استفاده از پیمانه‌های غیر دقیق نیز باعث شده ذائقه مردم به نمک زیاد عادت کند.

وی افزود: با مداخلات ساده، آموزش‌های هدفمند و ایجاد سازوکارهای تشویقی در کمیته‌های آرد و نان شهرستان‌ها می‌توان نان سالم‌تری به دست مردم رساند و از هزینه‌های سنگین ناشی از فشار خون جلوگیری کرد.

احمدی از حمایت‌های پژوهشی دانشگاه طی ده سال گذشته قدردانی کرد و گفت: این مطالعه به‌عنوان یک زیرساخت پایدار علمی در دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد همچنان ادامه دارد و می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های ملی در حوزه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر قرار گیرد.

وی با تأکید بر نقش تعیین‌کننده کاهش مصرف نمک در پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی، سرطان معده، پوکی استخوان و بیماری‌های کلیوی، این اقدام را ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مداخله سبک زندگی در جوامع روستایی دانست.

احمدی اظهار کرد: پیام اصلی ما بسیار روشن است؛ رژیم غذایی پرنمک یکی از عوامل اصلی بروز بیماری‌های غیرواگیر است و کاهش مصرف نمک، مقرون‌به‌صرفه‌ترین و مؤثرترین اقدام برای پیشگیری از این بیماری‌ها محسوب می‌شود.

وی با اشاره به توصیه سازمان جهانی بهداشت گفت: مصرف روزانه نمک باید کمتر از پنج گرم باشد. هر یک گرم سدیم معادل ۲.۵ گرم نمک است و پنج گرم نمک نیز حدود ۲۰۰ میلی‌گرم سدیم دارد. آگاهی از این تبدیل واحدها می‌تواند به اصلاح الگوی مصرف کمک کند.

احمدی با اشاره به اهمیت مطالعه همگروهی شهرکرد گفت: این طرح که از ده سال پیش با سرمایه‌گذاری دانشگاه آغاز شد، امروز به یک زیرساخت پژوهشی پایدار تبدیل شده است. در شرایطی که کشور نیازمند تاب‌آوری علمی است، این مطالعه می‌تواند در خدمت همه پژوهشگران قرار گیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد تأکید کرد: مهم نیست چه میزان امکانات در اختیار داریم؛ مهم این است که چگونه از همان امکانات موجود استفاده کنیم. مطالعه کهورت شهرکرد اکنون بستری ارزشمند برای تحقیقات آینده است و از همه پژوهشگران دعوت می‌کنیم از این ظرفیت بهره‌مند شوند.