خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: در روزهایی که شهرستان بیجار شاهد برگزاری برنامههای فرهنگی، اجتماعی و تجمعات مردمی در نقاط مختلف شهر و روستاهای اطراف است، یک مؤلفه بیش از سایر جلوهها به چشم میآید؛ حضور فعال کودکان و نوجوانان در کنار خانوادهها. این حضور، که در قالب فعالیتهای داوطلبانه و خدماتی در موکبها و پایگاههای مردمی شکل گرفته، به گفته برگزارکنندگان و ناظران، به بستری برای تجربه عملی کار گروهی، آموزش مهارتهای ابتدایی زندگی اجتماعی و تقویت حس تعلق اجتماعی تبدیل شده است.
این فعالیتها در فضایی کاملاً خانوادهمحور و با نظارت مستقیم والدین و مربیان فرهنگی انجام میشود فضایی که در آن، کودکان نه بهعنوان نیروی اجرایی، بلکه بهعنوان همراهانی در تجربههای جمعی حضور دارند.
صحنهای برای تجربه مشارکت اجتماعی کودکان
در هفتههای اخیر، همزمان با برگزاری برنامههای فرهنگی و مردمی در نقاط مختلف شهرستان بیجار، چندین موکب و پایگاه خدمات اجتماعی توسط گروههای مردمی برپا شده است.
این موکبها که با هدف ارائه خدمات فرهنگی، اجتماعی و حمایتی فعالیت میکنند، شاهد حضور پررنگ کودکان در کنار والدین خود بودهاند.
بر اساس مشاهدات میدانی، کودکان در بخشهایی از فعالیتهای ساده و متناسب با سن خود مشارکت دارند؛ از جمله بستهبندی اقلام، کمک در آمادهسازی محیط، چیدمان وسایل، نظمدهی فضا و همکاریهای جزئی در امور اجرایی سبک.
در کنار این فعالیتها بخش فرهنگی برنامهها نیز با حضور آنان رنگ و بوی متفاوتی به خود گرفته است؛ اجرای سرودهای جمعی، نقاشیهای موضوعی و فعالیتهای هنری ساده از جمله این موارد است.
مسئولان محلی تأکید دارند که تمامی این فعالیتها بهصورت هدفمند طراحی شده و برای هر گروه سنی، وظایف مشخص و محدود تعریف شده است تا از هرگونه فشار یا فراتر رفتن از توان کودکان جلوگیری شود.
چهره خانوادهها؛ همراهان اصلی این تجربه جمعی
یکی از محورهای مهم در این برنامهها، نقش خانوادهها در هدایت و همراهی کودکان است بسیاری از والدین حاضر در موکبها معتقدند که این حضور مشترک، علاوه بر ایجاد نشاط خانوادگی، زمینهای برای آموزش عملی مفاهیم همکاری و مسئولیتپذیری به فرزندانشان فراهم میکند.
یکی از والدین در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: وقتی بچهها کنار ما کار میکنند حس میکنند بخشی از یک فعالیت واقعی هستند این موضوع برایشان انگیزه ایجاد میکند و باعث میشود ارتباط اجتماعی بهتری داشته باشند.
مادر دیگری نیز معتقد است: این فضاها به کودکان کمک میکند اعتمادبهنفس بیشتری پیدا کنند و در جمع راحتتر صحبت کنند و نقش بگیرند.
در نگاه خانوادهها، این تجربهها هرچند ساده و محدود است، اما در شکلگیری شخصیت اجتماعی کودکان اثرگذار خواهد بود؛ بهویژه در سنینی که تجربههای اولیه نقش مهمی در آینده فرد ایفا میکند.
آموزش غیرمستقیم در دل فعالیتهای داوطلبانه
یکی از ویژگیهای قابل توجه این برنامهها، ترکیب فعالیتهای خدماتی با آموزشهای غیررسمی است در کنار مشارکتهای ساده کودکان، برنامههایی نیز برای آموزش مفاهیم پایهای مانند همکاری گروهی، نظم، مسئولیتپذیری و احترام به دیگران اجرا میشود.
این آموزشها معمولاً در قالب بازیهای گروهی کارگاههای کوتاهمدت و فعالیتهای تعاملی طراحی شدهاند تا برای کودکان جذاب و قابل فهم باشند.
یکی از مربیان فرهنگی حاضر در این برنامهها در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: کودکان زمانی که احساس کنند نقششان دیده میشود با انگیزه بیشتری مشارکت میکنند ما تلاش میکنیم فعالیتها کاملاً متناسب با سن آنها باشد.
وی تأکید کرد: اولویت اصلی در تمامی این برنامهها، حفظ سلامت جسمی و روانی کودکان است و هیچ فعالیتی خارج از توان آنها تعریف نمیشود.
نقش نهادهای فرهنگی در هدایت فعالیتها
مسئولان فرهنگی شهرستان بیجار نیز این روند را بخشی از تقویت سرمایه اجتماعی و انسجام محلی میدانند.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی بیجار در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت حضور خانوادهها در برنامههای اجتماعی اظهار میکند: مشارکت خانوادهها باعث افزایش همدلی و انسجام در برنامههای مردمی شده است.
حجتالاسلام سعدالله جمادیان اضافه میکند: وقتی کودکان در کنار بزرگترها در چنین فضاهایی حضور دارند، محیط برنامهها صمیمیتر میشود و این موضوع به پویایی فعالیتها کمک میکند.
وی تأکید دارد: هدف نهادهای فرهنگی، ایجاد بسترهایی است که در آن همه اعضای خانواده بتوانند به شکل متناسب و ایمن مشارکت داشته باشند.
گروههای مردمی ستون اصلی اجرای برنامهها
در کنار نهادهای رسمی، گروههای مردمی نیز نقش مهمی در اجرای این برنامهها ایفا میکنند این گروهها با سازماندهی موکبها و پایگاههای خدمات اجتماعی، تلاش کردهاند فضایی ایجاد کنند که در آن مشارکت داوطلبانه خانوادهها امکانپذیر باشد.
مهدی فرجی، رئیس کانون مداحان بیجار، در گفتوگو با خبرنگار مهر در این زمینه میگوید: حضور کودکان در کنار خانوادهها باعث شده فضای همکاری گستردهتر و صمیمیتری شکل بگیرد.
وی معتقد است: این تجربهها اگر در چارچوب درست و ایمن انجام شود، میتواند به شکلگیری فرهنگ همکاری در نسل جدید کمک کند.
تجربهای از کار گروهی در میان نسل جدید
وی بیان کرد: یکی از جلوههای مهم این برنامهها، شکلگیری کار گروهی میان کودکان است آنها در کنار همسالان خود فعالیتهای سادهای را انجام میدهند که همین موضوع باعث تقویت ارتباط اجتماعی و حس همکاری میانشان شده است.
فرجی تصریح کرد: برخی خانوادهها این تجربه را فرصتی برای آموزش عملی مهارتهای زندگی میدانند؛ مهارتهایی که در آینده میتواند در روابط اجتماعی و حتی تحصیلی آنان تأثیرگذار باشد.
مربیان نیز معتقدند که این نوع فعالیتها اگر بهدرستی هدایت شود، میتواند زمینهساز رشد شخصیتی کودکان در سالهای آینده باشد.
نگاه کارشناسان؛ ضرورت طراحی ایمن و هدفمند
کارشناسان حوزه کودک بر این باورند که مشارکت کودکان در فعالیتهای اجتماعی، در صورتی که در چارچوب مشخص و ایمن باشد میتواند اثرات مثبت قابل توجهی داشته باشد.
به گفته آنها، این مشارکت باید کاملاً داوطلبانه، کوتاهمدت و متناسب با توان جسمی و روانی کودکان باشد همچنین حضور خانواده در کنار کودکان، مهمترین عامل در تضمین امنیت و کیفیت این تجربههاست.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، برنامههای فرهنگی و اجتماعی در شهرستان بیجار در هفتههای آینده نیز ادامه خواهد داشت و تلاش میشود بخشهای ویژهای برای حضور هدفمند کودکان در نظر گرفته شود.
مسئولان فرهنگی تأکید دارند که هدف اصلی، ایجاد محیطی سالم، آموزشی و خانوادهمحور است محیطی که در آن کودکان بتوانند در کنار خانوادههای خود تجربههایی مثبت از مشارکت اجتماعی کسب کنند.
در مجموع، آنچه امروز در موکبها و برنامههای مردمی بیجار مشاهده میشود، فراتر از یک حضور ساده است تجربهای از پیوند نسلها در بستر فعالیتهای اجتماعی که میتواند در صورت تداوم و مدیریت صحیح، به تقویت سرمایه اجتماعی و تربیت نسلی مسئولیتپذیرتر منجر شود.
نظر شما