خبرگزاری مهر- گروه استانها: تغییرات اقلیمی، خشکسالیهای پیدرپی، وقوع پدیدههای جوی شدید و افزایش مخاطرات طبیعی، طی سالهای اخیر اهمیت نقش هواشناسی را در مدیریت بحران، برنامهریزیهای عمرانی، کشاورزی و حتی زندگی روزمره مردم دوچندان کرده است.
در این میان، استان لرستان بهدلیل موقعیت خاص جغرافیایی، توپوگرافی کوهستانی و قرار گرفتن در مسیر سامانههای بارشی غرب و جنوب غرب کشور، همواره یکی از استانهای حساس در حوزه رخدادهای جوی به شمار میرود.
وقوع سیلابهای مخرب، بارشهای ناگهانی، تگرگ، خشکسالی و همچنین پدیده گردوغبار، طی سالهای گذشته خسارتهای فراوانی را به بخشهای مختلف این استان وارد کرده و ضرورت توسعه زیرساختهای هواشناسی و تقویت سامانههای پیشبینی و هشدار سریع را بیش از گذشته نمایان ساخته است.
چالشهای حوزه هواشناسی لرستان
سیلاب ویرانگر سال ۱۳۹۸ در شهرستان پلدختر، یکی از تلخترین حوادث طبیعی سالهای اخیر در لرستان بود؛ رخدادی که علاوه بر خسارتهای گسترده به زیرساختها، منازل و زمینهای کشاورزی، اهمیت دقت و سرعت در پیشبینیهای هواشناسی و اطلاعرسانی بهموقع را برای افکار عمومی و مسئولان آشکار کرد.
کارشناسان معتقدند استان لرستان بهدلیل شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی، نیازمند تجهیزات پیشرفته هواشناسی و سامانههای پایش لحظهای است.
از سوی دیگر، پدیده گردوغبار نیز در سالهای اخیر به یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی و بهداشتی لرستان تبدیل شده است. شرایط کوهستانی لرستان نیز موجب ماندگاری بیشتر این ذرات در جو استان میشود و همین مسئله پیشبینی و مدیریت این پدیده را دشوارتر کرده است.
در کنار این مسائل، وضعیت بارندگیها و چشمانداز اقلیمی ماههای پیشرو نیز از موضوعات مهم و مورد توجه مردم، کشاورزان و مدیران اجرایی استان است.
گفتوگوی پیشرو با بهروز مرادپور، مدیرکل هواشناسی لرستان، به بررسی مهمترین اقدامات انجامشده برای توسعه زیرساختهای هواشناسی استان، راهاندازی رادار و سامانه هشدار سیلاب، دلایل تشدید پدیده گردوغبار، دشواریهای پیشبینی ریزگردها و همچنین وضعیت بارشها و شرایط جوی لرستان در ماههای آینده میپردازد.
بهروز مرادپور در گفتوگو با خبرنگار مهر در سخنانی با اشاره به اینکه بعد از سیلاب مخرب سال ۹۸ در شهرستان پلدختر، از محل ماده ۱۰ مدیریت بحران استان اعتباری را برای خرید سامانه هشدار سیلاب در استان اخذ کردیم، اظهار داشت: این امر کمک بسزایی در بحث پیشبینیهای هواشناسی به ما میکرد.
خرید رادار هواشناسی برای لرستان
وی با بیان اینکه این سامانه بارشهای سیلابی را در مناطق مختلف استان پیشبینی و نشان میدهد، عنوان کرد: مهمترین اقدام دیگر در استان بحث خرید رادار هواشناسی برای لرستان است.
سالها ما در بحث پیشبینیهای هواشناسی در استان از رادار هواشناسی کرمانشاه استفاده میکردیم
مدیرکل هواشناسی لرستان با بیان اینکه سالها ما در بحث پیشبینیهای هواشناسی در استان از رادار هواشناسی کرمانشاه استفاده میکردیم، افزود: آن هم به دلیل توپوگرافی و شرایط خاص جغرافیایی که استان ما دارد، همواره با قطعی ارتباط مواجه میشدیم و در بحث پیشبینیهایمان با مشکل مواجه میشدیم.
مرادپور توضیح داد: در سال ۱۴۰۰ باوجوداینکه ۱۰ سال بود هیچ رادار هواشناسی وارد کشور نشده بود، با کمک مسئولان استان و ملی، این رادار هواشناسی با ایجاد زیرساختهای لازم در اختیار استان قرار گرفته شد.
وی افزود: در نهایت این رادار هواشناسی در سال ۱۴۰۳، بهصورت ویدئوکنفرانس به بهرهبرداری رسید.
دلایل ایجاد گردوغبار در لرستان
مدیرکل هواشناسی لرستان همچنین از راهاندازی سامانه ۱۳۴ هواشناسی در استان خبر داد و گفت: با برقراری تماس با این سامانه همه پیشبینیهای هواشناسی در استان اعلام میشود.
مرادپور در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه در شکلگیری تودههای گردوغبار عوامل زیادی دخیل هستند، افزود: وزش بادهای شدید، خشکسالی و کمآبی از جمله این عوامل بهحساب میآید.
وی گفت: همچنین کوهستانی بودن لرستان موجب محبوس شدن ریزگردها در استان میشود.
پیشبینی گردوغبار بسیار سخت است
مدیرکل هواشناسی لرستان با اشاره به اینکه عمده گردوغباری که وارد استان لرستان میشود بیشتر از مناطق عراق و سوریه است، بیان داشت: زمانی که آنجا بر اثر بادهای شدید گردوغبار شکل میگیرد، گردوغبار حرکت میکند، از طریق ماهواره و رادار زمانی که از طریق مرزهای غربی کشور وارد میشود، مرتب این موضوع مورد رصد همکاران ما در هواشناسی قرار میگیرد، معمولاً بهخاطر شرایط خاص و توپوگرافی که استان ما دارد، معمولاً این گردوغبار محبوس میشود، مگر اینکه بارش و یا وزش باد داشته باشیم که شاهد جابهجایی ذرات گردوغبار در استان باشیم.
مرادپور با تأکید بر اینکه پیشبینی گردوغبار نسبت به بارشها بسیار سخت است، چون کافی است که به طور مثال ما وزش باد را نداشته باشیم، موجب میشود که گردوغبار ساکن بمانند و حرکتی نکنند، تصریح کرد: زمانی هم که گردوغبار وارد جو استان از مرزهای غربی میشود، کافی است که سمت و جهش باد عوض شود و به جو استان نرسد.
اوج ورود ریزگردها در سال ۸۷ و ۸۸ در استان بوده که حتی دید افقی به زیر ۵۰ متر هم رسیده است
وی تصریح کرد: اوج ورود ریزگردها در سال ۸۷ و ۸۸ در استان بوده که حتی دید افقی به زیر ۵۰ متر هم رسیده است.
مدیرکل هواشناسی لرستان افزود: بیابانزدایی، کاشت درختان و گیاهان بومی در مناطق مرزی میتواند راه مقابله با ورود ریزگردها باشد.
لرستان دیگر بارش مؤثری نخواهد داشت
مدیرکل هواشناسی لرستان در ادامه سخنان خود به بارندگیها در استان طی اردیبهشت و خرداد اشاره کرد و گفت: تا پایان اردیبهشتماه، بارشها بهصورت رگباری، خفیف و نقطهای خواهد بود.
مرادپور، عنوان: چون این فصل از سال بارشها همراه با تگرگ است، همین بارشها اخیر موجب خسارت به کشاورزان شد، نقشههای کوتاهمدت ما نشان میدهد که تا اواخر اردیبهشتماه، شاید بارشهای رگباری و نقطهای خفیفی در استان داشته باشیم.
وی تأکید کرد: بارش مؤثر آنچنانی دیگر در استان نخواهیم داشت، مگر اینکه در فصل تابستان با بحث «النینو» مواجه شویم که اصلاً شرایط آن متفاوت و جدا است، در خردادماه نیز بارش مؤثر نخواهیم داشت، ولی امکان دارد که ریزگردها مهمان استان شوند.
نظر شما